Colostrum – co to jest? Siara klaczy czy bydlęca i jak czytać etykietę (Colostrum SMART)

Co to jest colostrum?

Colostrum to łacińska nazwa siary. Po polsku mówi się też „młodziwo”, a w wyszukiwarce często pojawia się pisownia „kolostrum”. Wszystkie te słowa oznaczają to samo: pierwszy pokarm, który gruczoły mleczne wytwarzają po porodzie, zanim pojawi się zwykłe mleko.

W prawie Unii Europejskiej siara ma własną definicję. Główny Inspektorat Weterynarii przytacza ją za rozporządzeniem (WE) nr 853/2004 (załącznik III, sekcja IX, pkt 1): „siara” oznacza płyn wydzielany z wymion zwierząt mlecznych od 3 do 5 dni po porodzie, bogaty w przeciwciała i minerały i poprzedza wytwarzanie surowego mleka. To samo rozporządzenie definiuje też „produkty na bazie siary” – przetworzone produkty wynikające z przetworzenia siary.

Z tej definicji wynikają trzy rzeczy, które warto znać, zanim sięgniesz po suplement:

• Siara to produkt pochodzenia zwierzęcego. Pochodzi z mleka – ma to znaczenie przy alergii na białka mleka.
• Siara może pochodzić od różnych zwierząt. Definicja mówi o zwierzętach mlecznych ogólnie, więc na etykiecie zawsze sprawdź, od jakiego zwierzęcia jest siara.
• Siara w suplemencie to zwykle przetworzony produkt – koncentrat albo proszek, a nie płyn prosto od zwierzęcia.

Co zawiera colostrum?

Definicja prawna wymienia dwie grupy składników: przeciwciała i minerały. Przeciwciała to inaczej immunoglobuliny – białka, które organizm matki przekazuje noworodkowi. Na etykietach suplementów najczęściej podaje się zawartość jednej klasy przeciwciał: immunoglobulin G (IgG).

Dokładny skład siary w suplemencie zależy od zwierzęcia, od tego, jak siarę przetworzono, i od tego, na jaką zawartość IgG ją standaryzowano. Dlatego jedyne pewne źródło informacji o konkretnym produkcie to jego etykieta – i tak czytamy ją niżej na przykładzie Colostrum SMART.

W internecie znajdziesz długie listy „składników aktywnych” siary i jeszcze dłuższe listy tego, „na co pomaga”. Nie powtarzamy ich tutaj – dlaczego, wyjaśniamy w osobnej sekcji niżej.

Siara bydlęca, kozia czy klaczy – czym się różnią na etykiecie?

Najczęściej spotykana w suplementach jest siara bydlęca, czyli krowia (po łacinie colostrum bovinum). Dlatego wiele osób myśli, że „colostrum” i „siara bydlęca” to synonimy. Tak nie jest – colostrum to siara w ogóle, a od jakiego zwierzęcia pochodzi, mówi etykieta.

Nie porównujemy, która siara jest „lepsza” – nie ma na to rzetelnych danych dla konsumenta, a każdy producent chwali swoją. Porównać można natomiast to, co jest czarno na białym na etykiecie: źródło siary, ilość colostrum w porcji, zawartość IgG i pozostałe składniki.

Colostrum SMART – skład z etykiety

Colostrum SMART to suplement diety Raypath (nr artykułu 330) w kapsułkach. W opakowaniu jest 60 kapsułek, zawartość netto 23,34 g. Producent podaje w składzie „colostrum – koncentrat siary klaczy (z mleka)” standaryzowany na 30% immunoglobulin IgG. Tak wygląda zawartość jednej kapsułki, czyli zalecanej porcji dziennej:

* RWS – referencyjna wartość spożycia.

Pozostałe składniki według producenta to: hydroksypropylometyloceluloza (otoczka kapsułki), substancja wypełniająca – celuloza mikrokrystaliczna i substancja przeciwzbrylająca – sole magnezowe kwasów tłuszczowych. Witaminy są w postaci: amid kwasu nikotynowego (niacyna), D-pantotenian wapnia, cyjanokobalamina (B12), chlorowodorek pirydoksyny (B6), ryboflawina, chlorowodorek tiaminy (B1) i D-biotyna.

Co oznacza „30% IgG” i „60 mg IgG”?

To dwie strony tej samej informacji. „30% IgG” znaczy, że koncentrat siary jest standaryzowany tak, by immunoglobuliny G stanowiły 30% jego masy. W kapsułce jest 200 mg koncentratu, a 30% z 200 mg to właśnie 60 mg IgG – tyle producent podaje w tabeli.

Przy porównywaniu etykiet patrz na obie liczby. Sama ilość „colostrum” w miligramach nie mówi, ile jest w nim immunoglobulin, a sam procent nie mówi, ile koncentratu jest w porcji. Dopiero obie liczby razem pozwalają policzyć zawartość IgG w porcji – tak jak powyżej.

Co oznacza „100% RWS” przy witaminach?

RWS to referencyjna wartość spożycia – wartość odniesienia, którą prawo UE ustala dla witamin i składników mineralnych na potrzeby etykiet. „100% RWS” znaczy, że jedna kapsułka dostarcza tyle danej witaminy, ile wynosi ta wartość odniesienia. W Colostrum SMART każda z siedmiu witamin z grupy B jest w ilości 100% RWS.

Przy witaminach z grupy B producent podaje na swojej stronie oświadczenia dotyczące tych witamin, m.in.:

• niacyna, kwas pantotenowy, ryboflawina, witamina B6, tiamina, biotyna i witamina B12 przyczyniają się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego;
• niacyna, kwas pantotenowy, ryboflawina, witamina B6 i witamina B12 przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia;
• niacyna, ryboflawina, witamina B6, tiamina, biotyna i witamina B12 pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego;
• niacyna, ryboflawina i biotyna pomagają zachować zdrową skórę, a biotyna pomaga zachować zdrowe włosy.

Zwróć uwagę: te zdania dotyczą witamin z grupy B, a nie siary. O samej siarze piszemy niżej.

Na co jest colostrum? Dlaczego nie piszemy, że „wzmacnia odporność”

To najczęstsze pytanie o colostrum i tu musimy być uczciwi. W Unii Europejskiej oświadczenia zdrowotne o żywności – w tym o suplementach – są dozwolone tylko wtedy, gdy zostały naukowo ocenione i zatwierdzone (rozporządzenie (WE) nr 1924/2006).

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w 2011 roku ocenił zgłoszone oświadczenia dotyczące siary bydlęcej – m.in. o odporności, wydolności fizycznej, regeneracji po wysiłku i układzie pokarmowym. Panel EFSA stwierdził, że nie można ustalić związku przyczynowo-skutkowego między spożywaniem siary bydlęcej a tymi efektami, głównie dlatego, że badany produkt nie był wystarczająco scharakteryzowany (EFSA Journal 2011;9(4):2048).

Dlatego w tym wpisie nie znajdziesz zdań typu „colostrum wzmacnia odporność”, „leczy jelita” czy „pomaga na alergię”. Nie dlatego, że wiemy, że to nieprawda, tylko dlatego, że takich twierdzeń nie wolno nam publikować bez zatwierdzenia – i nie chcemy obiecywać czegoś, czego nie potwierdził niezależny urząd. Jeśli rozważasz colostrum z konkretnego powodu zdrowotnego, porozmawiaj o tym z lekarzem.

Czy colostrum to lek?

Nie. Colostrum SMART i inne preparaty z siarą w sklepach to zwykle suplementy diety. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie wyjaśnia, że według ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia suplement diety to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie diety. Suplement nie jest lekiem i nie służy do leczenia chorób.

Na etykiecie Colostrum SMART znajdziesz zdanie, które wynika z przepisów: „Produkt nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety”. Obok niego: „Zróżnicowana dieta i zdrowy styl życia są ważne”.

Jak stosować Colostrum SMART?

Producent podaje prostą instrukcję: 1 kapsułka dziennie, w trakcie lub po posiłku, popijając wodą. Nie przekraczaj zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia. Opakowanie (60 kapsułek) wystarcza więc na 60 dni stosowania zgodnie z etykietą.

Rano czy wieczorem? Na czczo?

Etykieta Colostrum SMART nie podaje pory dnia – mówi tylko, żeby kapsułkę przyjąć w trakcie lub po posiłku. Wybierz więc posiłek, przy którym najłatwiej o niej pamiętać. W internecie spotkasz rady, żeby colostrum brać na czczo – przy Colostrum SMART producent zaleca coś innego, więc trzymaj się etykiety. Przy innych produktach z siarą sprawdź ich etykietę, bo instrukcje różnych producentów się różnią.

Jak długo stosować?

Producent nie podaje w opisie Colostrum SMART maksymalnego czasu stosowania. Podaje zalecaną porcję i ostrzeżenia – i tylko tyle możemy powtórzyć. Jeśli przyjmujesz leki albo masz choroby przewlekłe, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy suplement jest dla Ciebie.

Kto nie powinien brać colostrum? Przeciwwskazania z etykiety

Producent wymienia na etykiecie Colostrum SMART:

• Preparat nie jest przeznaczony dla dzieci, kobiet w ciąży oraz karmiących.
• Nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia.
• Produkt nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety.

Do tego alergeny: colostrum pochodzi z mleka. Producent podaje też, że produkt może zawierać m.in. gluten, skorupiaki, jaja, ryby, orzeszki ziemne, soję, orzechy, seler, gorczycę, sezam, dwutlenek siarki i siarczyny, łubin i mięczaki. Jeśli masz alergię na któryś z tych składników, to ważna informacja przed zakupem.

Colostrum dla dzieci

„Colostrum dla dzieci” to jedno z najczęściej wyszukiwanych haseł. W przypadku Colostrum SMART odpowiedź jest jednoznaczna: producent podaje, że preparat nie jest przeznaczony dla dzieci. O każdym suplemencie dla dziecka zdecyduj z pediatrą.

Colostrum dla dorosłych

Etykieta Colostrum SMART wyklucza dzieci, kobiety w ciąży i karmiące – produkt jest więc dla pozostałych dorosłych. Należy do serii suplementów diety Raypath SMART – więcej o całej linii przeczytasz w artykule suplementy diety Raypath SMART – co to za linia i dla kogo.

Czy colostrum ma skutki uboczne?

Producent Colostrum SMART nie wymienia na etykiecie skutków ubocznych. Wymienia za to ostrzeżenia i alergeny (sekcja wyżej) – i to są informacje, na które warto zwrócić uwagę. Najważniejsza: siara pochodzi z mleka, więc osoby uczulone na mleko powinny zachować ostrożność.

Jeśli po suplemencie pojawią się niepokojące objawy, przerwij jego stosowanie i skontaktuj się z lekarzem. Zgłosić je możesz też producentowi.

Jak przechowywać colostrum?

Według producenta Colostrum SMART przechowuj w suchym pomieszczeniu, w zamkniętym opakowaniu, w temperaturze 15–25°C, w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Jak czytać etykietę colostrum – lista kontrolna

Niezależnie od tego, który produkt z siarą rozważasz, sprawdź na etykiecie te punkty:

1. Od jakiego zwierzęcia jest siara? Krowa, koza, klacz – to musi być napisane.
2. Ile colostrum jest w porcji? Podane w mg na porcję dzienną.
3. Na ile procent IgG jest standaryzowane? I ile mg IgG jest w porcji.
4. Co jeszcze jest w składzie? Witaminy, składniki mineralne, substancje pomocnicze.
5. Jaka jest zalecana porcja i sposób stosowania? Na czczo czy z posiłkiem – producenci zalecają różnie.
6. Dla kogo nie jest przeznaczony? Dzieci, ciąża, karmienie – sprawdź ostrzeżenia.
7. Alergeny. Siara pochodzi z mleka.
8. Czy to suplement diety? Napis „suplement diety” musi być na opakowaniu.
9. Jakie twierdzenia są na opakowaniu? Bądź ostrożny wobec obietnic leczenia chorób – suplement nie jest lekiem.

Colostrum SMART w skrócie

Inne suplementy z tej samej serii to m.in. Vitamin C SMART, Balance SMART i All in One SMART. Wszystkie znajdziesz w kategorii suplementy diety.